A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

BÀI DỰ THI CHÀO MỪNG ĐẠI HỘI ĐẢNG NĂM 2020

SƠN NGA TRONG TÔI!

          Tháng 9 năm 2019, được sự phân công của tổ chức, tôi về trường Tiểu học Sơn Nga công tác với chức vụ Phó Hiệu trưởng – Phó Bí thư chi bộ nhà trường. Mặc dù thời gian gắn bó với Sơn Nga tính đến nay chưa nhiều nhưng khoảng thời gian đó đã để lại trong tôi bao kỉ niệm không bao giờ quên. Người dân Sơn Nga chất phác, hiền lành, đôn hậu. Lãnh đạo địa phương thân thiện, cởi mở. Tôi yêu mảnh đất và con người nơi đây!

          Về trường công tác được hơn một tháng, theo hướng dẫn chỉ đạo của Phòng GD&ĐT Cẩm Khê tôi bắt đầu viết nội dung Giáo dục địa phương. Để có tư liệu, ngoài việc trò chuyện với ông Hoàng Ngũ Hổ - nguyên Bí thư, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Sơn Nga qua nhiều nhiệm kỳ, tôi tìm đọc cuốn Lịch sử đảng bộ xã Sơn Nga. Đến thăm gia đình các cụ cao tuổi trong địa phương để thu thập thêm tư liệu. Đến cuối tháng 12 năm 2019 tôi đã hoàn thành bài viết. Tuy là một xã nhỏ, số dân ít trong huyện Cẩm Khê, nhưng Sơn Nga có một bề dày truyền thống lịch sử mà không phải địa phương nào cũng có được.

          Qua cuộc thi này, tôi muốn chia sẻ về Lịch sử hình thành và phát triển xã Sơn Nga tới quý độc giả gần xa và đặc biệt là thế hệ trẻ của quê hương Sơn Nga được biết:

          Trước Cách mạng Tháng tám 1945, Sơn Nga là một trong 5 làng của tổng Văn Phú (tổng Văn Phú có 5 làng: Sai Nga, Sơn Nga, Sơn Cương, Thanh Nga, Văn Phú). Đầu năm 1946, Chính phủ cách mạng chủ trương bỏ cấp tổng, lập cấp liên xã, Văn Phú lúc này được gộp thêm 4 làng là Bình Phú, Đông Viên, Vực Câu và Phú Khê thành liên xã Nỗ Lực. Đầu năm 1948, Quốc hội thông qua phương án rút nhỏ liên xã thành xã, liên xã Nỗ Lực cắt bớt 5 làng, trong đó có 4 làng được nhập năn 1946 và làng Thanh Nga. 4 làng còn lại lập thành xã mới, vẫn tên gọi Nỗ Lực. Năm 1953, huyện Cẩm Khê một lần nữa điều chỉnh địa giới hành chính cấp xã, trong dịp này Sơn Nga được tách khỏi xã Nỗ Lực, thành lập xã riêng lấy tên là Sơn Nga, ổn định đến ngày nay. Hiện nay, xã Sơn Nga có 4 khu hành chính: Khu 1 (Trù Dương), khu 2 (Đồng Hàng), khu 3 (Quang Trung), khu 4 (Chùa Bộ).

          Nhân dân Sơn Nga có truyền thống yêu nước và đoàn kết, cần cù dũng cảm vượt mọi trở ngại và kiên cường, bất khuất. Truyền thống đó được tôi luyện, bồi đắp trong những thế hệ nối nhau từ tưở sơ khai phá thạch, trong nhiều biến cố lịch sử:

Nhân dân Sơn Nga đứng lên giành chính quyền trong phong trào tổng khởi nghĩa Tháng tám 1945: Từ tháng 6/ 1945, Sơn Nga cũng như các vùng khác trong huyện như đám rừng khô, chỉ một đốm lửa vào cũng đủ bùng lên rừng lửa.

Ở Sơn Nga, ngày 12/8/1945 các cán bộ Việt Minh (gồm 4 đồng chí là Dung, Mai, Ngân và nữ đồng chí Khoản) đến gặp ông Hoàng Văn Hài, là một chức dịch địa phương đã ngã theo cách mạng, bàn việc thành lập Ủy ban cách mạng. Một hội nghị giữa các đồng chí trên với cán bộ cơ sở đã thống nhất việc thành lập chính quyền lâm thời và cách thức công khai hóa chính quyền đó trước quần chúng. Ngày hôm sau, 13/8/1945, cuộc mít tinh của nhân dân Sơn Nga tiến hành tại chùa Cao có hàng trăm người dự. Nhân dân được nghe báo cáo về tình thế khẩn trương phải có chính quyền lâm thời của nhân dân và ý nghĩa của việc thành lập chính quyền mới này. Danh sách của chính quyền mới được giới thiệu ông Hoàng Văn Hài làm Chủ tịch, ông Hoàng Đình Trượng làm Phó Chủ tịch. Đoàn chủ tịch cuộc mít tinh đề nghị nhân dân đoàn kết giúp đỡ chính quyền mới, gắng sức tự cứu đói và giữ gìn trật tự ở địa phương. Việc giành chính quyền trên địa bàn xã và huyện diễn ra nhanh chóng. Cùng cả nước, Sơn Nga chuyển sang cuộc đời mới, tuy nhiều gian khổ nhưng mình làm chủ lấy mình.

 Củng cố chính quyền cách mạng, chuẩn bị lực lượng kháng chiến (9/1945 – 12/ 1946): Trong giai đoạn này Sơn Nga cùng cả dân tộc đang đứng trước muôn vàn khó khăn, thử thách: nạn đói, nạn lụt, nạn dốt, sự đe dọa của giặc xâm lăng,…

          Ngày 3/9/1945, Hội đồng Chính phủ phát động chiến dịch tăng gia sản xuất và cứu đói. Nhân dân Sơn Nga chất phác, cần cù- cũng như nhân dân khắp cả nước tiếp nhận chủ trương của trên một cách phấn khởi và tin tưởng. chưa bao giờ tấc đất thực sự là tấc vàng như thế với họ. Vừa bắt tay vào cuốc xới, trồng trọt, người Sơn Nga vừa tìm mọi cách cứu trợ lẫn nhau. Hưởng ứng phong trào “hũ gạo cứu đói”, nhờ đó dân xóm không ai đứt bữa, còn sức để cuốc xới, cấy trồng và chờ thu hoạch. Để diệt giặc dốt, Chính phủ lâm thời đã thành lập Nha bình dân học vụ, phong trào học chữ được phát động rộng rãi. Sơn Nga hưởng ứng phong trào này một cách sôi nổi.

          Sau ngày tổng tuyển cử bầu Quốc hội, lập chính phủ liên hiệp dân tộc, ngày 24/4/1946 nhân dân các địa phương tiếp tục bầu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và cấp xã. Người dân Sơn Nga náo nức, phấn khởi đi bầu người đại biểu địa phương mình. Thùng phiếu đặt tại đình Cả, tỷ lệ cử tri đi bầu rất cao. Theo chỉ tiêu, xã Nỗ Lực được bầu 15 đại biểu, trong đó có 4 đại biểu của làng Sơn Nga. Sau đó HĐND xã họp chọn người, lập Ủy ban nhân dân chính thức của xã. Ông Trần Văn Phúc được cử làm Chủ tịch xã, ông Kiều Đống làm Phó Chủ tịch. Có Ủy ban nhân dân chính thức hệ thống chính quyền bước đầu được kiện toàn.

          Để tiếp tục thực hiện nhiệm vụ là hậu phương vững chắc cho Miền Nam kháng chiến. Huyện chủ trương thành lập 3 đội du kích ở 3 vùng (Sơn Nga thuộc vùng trung huyện), mỗi vùng gồm 1 số xã, mỗi xã lập 1 trung đội, mỗi làng lập một tiểu đội. Tiểu đội Sơn Nga do ông Hoàng Trung Kiên làm tiểu đội trưởng bao gồm những thanh niên hăng hái, năng nổ. Vũ khí chủ yếu là tự trang bị, thường xuyên luyện tập sẵn sàng chiến đấu. Tháng 8/1946 có đợt tuyển quân vào chủ lực, Nỗ lực có 8 thanh niên được nhận vào quân ngũ, trong đó sơn Nga được 2 người là Hoàng Trung Kiên và Nguyễn Văn Lái.

           Xây dựng và bảo vệ quê hương, giúp đỡ che chở các cơ quan đơn vị và kho tàng Nhà nước, đón tiếp đồng bào tản cư về địa phương (1947 -1949): Từ đầu năm 1947, nhiều đoàn vận chuyển máy móc, nhiều cơ quan kho tàng và hàng ngàn đồng bào tản cư từ Hà Nội, Hà Đông lên. Sơn Nga đã được đón tiếp các kho tàng và hàng trăm đồng bào. Xóm Minh Sơn, dưới chân núi Trò là khu vực của các kho vũ khí, quân trang. Cũng tại đây, một công binh xưởng của Quân khu được xây dựng chuyên làm nhiệm vụ sản xuất vũ khí phục vụ quân đội. Hàng hóa của Nhà nước được cất trong các kho lán và trong nhà dân. Còn lương thực của Nhà nước được bố trí ở xóm Quang Trung thuộc trung tâm xã. Hơn 40 gia đình được chọn làm nơi để thóc gạo. Thỉnh thoảng bộ đội về đây thử vũ khí cũng được tiếp đón chu đáo và giữ bí mật tuyệt đối. Đồng bào tản cư đến Sơn Nga được nhân dân địa phương đón nhận và chia sẻ. Họ còn truyền dạy cho dân một số nghề thủ công như nghề rèn, nghề đúc và đặc biệt là nghề làm Nón. Sơn Nga cũng là nơi đóng quân của một số đơn vị chủ lực. Trước chiến dịch Tây Bắc (thu 1952), Tiểu đoàn 66 thuộc Đại đoàn 312 đã về đây trú quân một thời gian dài. Cũng trong thời gian này, một bệnh viện quân đội và trại thương binh của Cục hậu cần đặt tại Sơn Nga có hàng trăm thương binh. Nhân dân Sơn Nga hưởng ứng kêu gọi đỡ đầu thương binh đã nhận họ về nhà nuôi dưỡng. Hưởng ứng cuộc vận động thi đua yêu nước do Trung ương Đảng và Hồ Chủ tịch đề ra, Sơn Nga với chiến thắng Vạn Sở, Bến Nữ đã làm quân dân hào hứng hưởng ứng thi đua. Trong chiến thắng Chủ Chè (1949), Sơn Nga đã góp sức chiến đấu bằng một trung đội dân quân du kích, do đồng chí Hoàng Đắc Điểm chỉ huy. Lực lượng Sơn Nga đã tiêu diệt 25 địch, bắt sống 2 lính Pháp, thu 12 súng các loại, 30 lựu đạn và một số quân trang, quân dụng khác.

          Huyện ủy Cẩm Khê quyết định thành lập chi bộ Nỗ Lực (ngày 15/3/1948). Vào thời điểm thành lập chi bộ có 23 đồng chí, đồng chí Nguyễn Ngọc Trai là Bí thư Chi bộ và đồng chí Lê Văn Dậu là Phó Bí thư. Chi bộ được tổ chức thành 2 tổ Đảng. Tổ Đảng Sơn Nga có 8 đảng viên, đồng chí Nguyễn Hữu Gia là tổ trưởng.

 Sơn Nga xây dựng quê hương, đóng góp sức người, sức của cho tiền tuyến, sự ra đời Chi bộ Đảng Sơn Nga:

Từ năm 1948, mọi phong trào tăng gia sản xuất, phong trào bình dân học vụ, xây dựng nếp sống mới, giữ an ninh trật tự vẫn tiến triển tốt. Trường phổ thông cấp I xây dựng từ 1948 ở Nỗ Lực được củng cố và phát triển không ngừng. Năm học 1950 – 1951đã có 143 học sinh với 6 lớp học.

Năm 1953, Nỗ Lực tách thành 2 xã là Nỗ Lực và Sơn Nga, ông Hoàng Đắc Điểm là Chủ tịch Ủy ban kháng chiến lâm thời xã Sơn Nga. Ngay sau khi thành lập xã mới, huyện ủy cẩm Khê đã chỉ đạo tách số đảng viên từ chi bộ Nỗ Lực về thành lập Chi bộ Sơn Nga. Ngày 7/11/1953 Chi bộ Sơn Nga được thành lập, Ban Chi ủy lâm thời có 5 đồng chí, do đồng chí Nguyễn Văn Lâm làm bí thư chi bộ.

Năm 1960, chi bộ Sơn Nga được chuyển lên thành Đảng bộ cơ sở. Tổng số Đảng viên trong Đảng bộ lúc này là 47 đồng chí được tổ chức thành 4 chi bộ hoạt động ở 4 khu dân cư. Ban chấp hành có 7 đồng chí.

Do có nhiều thành tích xuất sắc trong phong trào tòng quân chống Mỹ cứu nước, ngày 17/11/1972 Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa-Tôn Đức Thắng- tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cho nhân dân và cán bộ xã Sơn Nga.

     Kết thúc chiến tranh, xã Sơn Nga có 65 thương binh, liệt sĩ; 5 bà mẹ Việt Nam Anh hùng, 1 Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kì chống Mỹ (ông Hoàng Văn Vịnh).

Đảng bộ Sơn Nga đến nay có 6 chi bộ trong đó có 4 chi bộ khu dân cư, 2 chi bộ trường học. Tháng 11/ 2019 vừa qua toàn xã đã đạt chuẩn Nông thôn mới.

Lịch sử tạo dựng xóm làng, quy tụ dân cư ở Sơn Nga có những điểm riêng biệt về thiên nhiên, con người. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, Đảng bộ và nhân dân Sơn Nga không ngại gian nan, cần cù, sáng tạo, đoàn kết lạc quan, yêu đời không ngừng phát triển và đổi mới từng ngày. Dẫu khó khăn chồng chất, họ quyết chí vượt qua, sẵn sàng hi sinh cho một xã hội ấm no, công bằng và dân chủ, từng bước cùng cả nước tiến lên đài vinh quang.

Đất nghèo nhưng tình cảm không nghèo. Sơn Nga luôn rang rộng cánh tay đón những người con xa quê trở về. Trong những năm gần đây nhiều người con thành đạt của quê hương đã trở về, tài trợ, viện trợ cho giáo dục xã nhà.  Như gia đình anh Hoàng Thanh Tuấn, gia đình ông Hoàng Việt Anh, …. Hy vọng rằng thế hệ trẻ Sơn Nga luôn tự hào về quê hương mình, không ngừng học tập rèn luyện, tiếp bước cha anh, bay cao bay xa hơn nữa, xứng đáng với công lao dạy dỗ của thầy cô và cha mẹ.

Cho đến ngày nay, cùng với dòng chảy của thời gian, Sơn Nga đổi thay từng ngày. Từ tháng 1 năm 2020, xã Sơn Nga được sáp nhập cùng 3 địa danh nữa thành Thị trấn Cẩm Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Mặc dù vậy nhưng Sơn Nga ơi cho tôi mãi gọi tên!

                                          


Tác giả: TH Sơn Nga
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài viết liên quan